بازارهای مالی همیشه در روند صعودی یا نزولی قوی قرار ندارند و ممکن است مدت زیادی را در حالت خنثی و بدون روند سپری کنند. یکی از مهارتهای ضروری برای هر تریدر در فارکس و پراپ تریدینگ این است که علاوه بر روندها، از بازار Sideways و بدون روند نیز حداکثر بهره را ببرد. اگر شناخت کافی نسبت به بازار خنثی داشته باشید و از استراتژی Range Trading پیشرفته استفاده کنید، ترید در بازار Sidewayمیتواند فرصتهای زیادی برای کسب سود در اختیار شما قرار دهد. در این مقاله با استراتژیهای ترید در بازار Sideway آشنا میشویم و شیوههای کسب سود از رکود بازار را بررسی میکنیم. تا پایان مطلب با ما همراه باشید.
تحقیقات و تحلیلهای بازار نشان میدهد که بازارها تقریباً ۷۰ تا ۸۰ درصد از زمان را در حالت رنج یا خنثی سپری میکنند و تنها در ۲۰ تا ۳۰ درصد از مواقع در یک روند قوی صعودی یا نزولی قرار دارند.
منبع: Trading Systems and Methods
❔📊 بازار Sideway چیست؟
بازار سایدوی که آن را با نامهایی مثل بازار خنثی یا بازار رنج (Range) نیز میشناسند، بازاری است که هیچ روند صعودی یا نزولی مشخصی ندارد. در بازار خنثی و بدون روند، قیمت در یک بازه مشخص نوسان میکند و حرکت قدرتمندی به سمت بالا یا پایین ندارد. به زبان سادهتر، در این بازار نه سقفهای قیمتی بالاتر و نه کفهای قیمتی پایینتری ساخته میشود و قیمت صرفاً بین دو سطح مشخص در نوسان است. بازار Sideway معمولاً بین دو روند تشکیل میشود و ممکن است پس از آن، بازار به روند قبلی خود ادامه دهد یا شاهد برگشت روند باشیم.
🧭 ویژگیهای بازار Sideway
ویژگی اصلی بازار رنج یا بازار بدون روند، عدم وجود یک روند مشخص و قرار گرفتن بازار در یک حالت بلاتکلیف است. اما علاوه بر این، ویژگیهای دیگری نیز وجود دارند که ممکن است در طول بازار Sideway مشاهده کنید. آشنایی با این ویژگیها به شما کمک میکند که بازار خنثی را از بازارهای ترند تشخیص دهید و استراتژیهای خود را متناسب با آن تنظیم کنید.
مهمترین ویژگیهای بازار خنثی و بدون روند عبارتند از:
- ✔️ حرکت قیمت به صورت رفت و برگشتی: یکی از ویژگیهای کلیدی بازار Sideways این است که معمولاً قیمتها در یک بازه محدود جابجا میشوند و حرکت قدرتمندی به سمت بالا یا پایین ندارند.
- ✔️ عدم جهتگیری مشخص: بازار Sideway نه در حال صعود است و نه در حال نزول. به همین دلیل پیشبینی جهت آن در آینده کمی دشوار است و تریدرها همچنان در حال تصمیمگیری برای انتخاب مسیر هستند.
- ✔️ نوسان بین سطوح: در بازار Sideway قیمت دائماً بین سطوح حمایت و مقاومت ثابتی نوسان میکند، اما از آنها عبور نمیکند و با برخورد با یکی از سطوح، به سمت سطح دیگر برمیگردد تا در نهایت یکی از آنها را بشکند.
- ✔️ نوسان کم: پایین بودن نوسان یکی دیگر از ویژگیهای مهم بازار رنج است. در این بازار معمولاً شرایط نسبتاً آرام است و هیجان زیادی در بازار وجود ندارد. به همین دلیل معمولاً تغییرات قیمتی چندانی مشاهده نمیشود.
- ✔️ امکان طولانی شدن روند: روند خنثی یا Sideway ممکن است تا مدت زیادی ادامه پیدا کند و قیمت مدت زمان زیادی را در حالت فشردگی سپری کند تا در نهایت یک شکست یا بریک اوت (Breakout) رخ دهد.
- ✔️ شک و تردید تریدرها: بازار Sideway نشاندهنده تردید و عدم تصمیمگیری قطعی در میان تریدرهاست. در چنین بازاری ممکن است تریدرها توان تصمیمگیری برای ورود یا خروج تریدهای خود نداشته باشند، چون روند قدرتمندی مشاهده نمیشود و نمیتوان بریک اوت را به دقت پیشبینی کرد.
- ✔️ کاهش فعالیت معاملاتی: معمولاً فعالیت معاملاتی و حجم معاملات در بازار خنثی کاهش پیدا میکند، چون تریدرها منتظر سیگنالی برای شکست رنج هستند و قدرت خریداران و فروشندگان نیز به اندازهای نیست که قیمت را در جهت مطلوب خود حرکت دهند.
🎯💰 استراتژی ترید و کسب سود از بازار Sideway

ترید در بازار Sideway اگر با استراتژی صحیح همراه باشد، میتواند سود قابل توجهی را نصیب شما کند. مهمترین نکته این است که بازار رنج را از بازار صعودی یا نزولی تشخیص دهید و در آن به دنبال فرصتهای معاملاتی مناسب بگردید. با اینکه در بازار ساید وی حجم معاملات کمتر شده و دامنه حرکات قیمت نیز کاهش پیدا میکند، اما همچنان موقعیتهای زیادی برای کسب سود از آن وجود دارد.
مهمترین مراحل و استراتژیهای ترید در بازار Sideway عبارتند از:
1️⃣ شناسایی محدوده نوسان قیمت
اولین قدم برای ترید در بازار Sideway این است که محدوده نوسان قیمت را مشخص کنید. به عبارت دیگر، باید سطوح حمایت و مقاومتی را که قیمت بین آنها جابهجا میشود شناسایی کنید. این سطوح همان مناطقی هستند که قیمت از آنجا برمیگردد و جهت حرکت خود را تغییر میدهد. هرچه این سطوح را دقیقتر تشخیص دهید، میتوانید استراتژی بهتری برای کسب سود از آن تدوین کنید. دقت داشته باشید که این محدوده لزوماً دو خط افقی موازی نیست و ممکن است به صورت مورب نیز تشکیل شود.
روشهای رایج شناسایی محدوده نوسان و تشخیص سطوح حمایت و مقاومت عبارتند از:
- ✔️ مشاهده نواحی تکراری برخورد قیمت: برای شناسایی محدوده حرکت قیمت در بازار خنثی به نقاطی دقت کنید که قیمت دائماً با آنها برخورد دارد و نسبت به آنها واکنش نشان میدهد.
- ✔️ استفاده از خطوط روند یا خطوط افقی: با ترسیم خطوط افقی یا مورب و اتصال کفها و سقفهای قیمت میتوانید سطوح حمایت و مقاومت را در روند خنثی بهتر مشخص کنید.
- ✔️ استفاده از اندیکاتورها: اندیکاتورهایی مثل باندهای بولینگر (Bollinger Bands) یا میانگین متحرک (Moving Average) میتوانند در تشخیص روند sideway به شما کمک کنند.
2️⃣ تأیید محدوده نوسان
قبل از باز کردن پوزیشن و ترید در بازار Sideway باید محدوده نوسان قیمت را تأیید کنید و از درستی تشخیص خود مطمئن شوید. به عبارت دیگر باید مطمئن شوید که قیمت بین دو محدوده در نوسان بوده و هنوز هیچ یک از آنها را نشکسته است. اگر از تشکیل روند خنثی اطمینان نداشته باشید و با عجله پوزیشن خود را باز کنید، ممکن است شکست جعلی (Fake breakout) یا شکست غیرمنتظرهای رخ دهد و علاوه بر از دست دادن فرصت کسب سود، احتمال ضرر نیز افزایش پیدا کند. بنابراین مطمئن شوید که محدوده شناسایی شده معتبر و قابل اتکا است و میتوانید بر اساس آن درباره ترید خود تصمیم بگیرید.
3️⃣ تدوین برنامه و استراتژی معاملاتی
برای اینکه از بازار Sideway بیشترین سود را ببرید، باید برنامه و استراتژی معاملاتی خود را مکتوب کنید و تریدهای خود را دقیقاً مطابق با آن انجام دهید. در استراتژی معاملاتی شما باید قواعد مدیریت ریسک و معیارهای ورود و خروج معاملات کاملاً مشخص باشد. علاوه بر این باید حد سود و حد ضرر تریدهای خود را از قبل مشخص کنید و استاپ لاس خود را در ناحیه مناسبی قرار دهید.
معمولاً تریدرها در بازار Sideway دو رویکرد کلی در پیش میگیرند:
- ✔️ ترید بین سطوح حمایت و مقاومت: در این حالت، وقتی قیمت به سطح حمایتی نزدیک میشود، تریدرها پوزیشن خرید باز میکنند و وقتی قیمت به سطح مقاومتی میرسد، برای پوزیشن فروش آماده میشوند. با اینکه نوسان قیمت بین دو سطح معمولاً زیاد نیست، اما ممکن است فرصت ترید بین دو سطح چندین بار تکرار شود.
- ✔️ انتظار برای شکست محدوده: بعضی تریدرها منتظر شکست یا بریک اوت میمانند و بر اساس روند بعدی قیمت پوزیشن میگیرند. در این حالت معمولاً تریدرها منتظر شکست یکی از سطوح میمانند و پس از پول بک یا برگشت قیمت به آن سطح، پوزیشن خود را باز میکنند.
در هر دو حالت باید احتمال شکستهای جعلی یا فیک بریک اوت را در نظر داشته باشید و حد ضرر خود را کمی با فاصله از محدوده قرار دهید تا در صورت نوسان ناگهانی، حد ضرر شما فعال نشود. علاوه بر این، اگر منتظر شکست یا بریک اوت هستید، بهتر است حجم معاملات را نیز مد نظر داشته باشید، چرا که معمولاً شکست بازار Sideway با افزایش حجم معاملات همراه است.
4️⃣ نظارت و واکنش سریع
برای ترید موفق در بازار Sideway باید در هر برخورد قیمت، آمادگی شکست احتمالی محدوده را داشته باشید و لزوماً روی برگشت آن از سطوح حمایت یا مقاومت حساب نکنید. طولانی یا کوتاه بودن روند خنثی را نمیتوان با دقت زیادی پیشبینی کرد و هر بار که قیمت به یکی از سطوح بالا یا پایین محدوده نزدیک میشود، باید هر دو احتمال برگشت یا شکست را در نظر بگیرید. اگر آمادگی لازم برای تنظیم پوزیشنها را داشته باشید، احتمال اینکه حرکات غیرمنتظره بازار شما را غافلگیر کند و دراداون (Drawdown) حساب از حد مجاز فراتر برود، بسیار کم خواهد بود.
🛠️ اندیکاتورهای رایج برای ترید در بازار Sideway

در بازارهای Sideway که هیچ روند مشخصی به سمت بالا یا پایین وجود ندارد، استفاده از اندیکاتورها میتواند به تشخیص خنثی بودن بازار و محدوده نوسان قیمت کمک کند. اندیکاتورهای مختلفی برای ترید در بازار Sideway وجود دارند که میتوانند با مشخص کردن نواحی اشباع خرید و اشباع فروش یا شناسایی قدرت روند و نوسانهای بازار، شناسایی بازار رنج را برای تریدرها سادهتر سازند.
رایجترین اندیکاتورها برای شناسایی بازار Sideway و ترید در آن عبارتند از:
- ✔️ شاخص قدرت نسبی (RSI): با استفاده از این اندیکاتور میتوانید نواحی اشباع خرید (overbought) و اشباع فروش (oversold) را تشخیص دهید. اگر RSI زیر ۳۰ قرار داشته باشد نشاندهنده اشباع فروش و اگر بالای ۷۰ باشد نشانه اشباع خرید است که در هر دو حالت امکان برگشت روند وجود دارد.
- ✔️ اندیکاتور استوکاستیک (Stochastic): این اندیکاتور نیز مثل RSI بین دو محدوده ۰ و ۱۰۰ نوسان میکند و نواحی زیر ۲۰ یا بالاتر از ۸۰ در آن میتواند سیگنالی برای تغییر روند و برگشت احتمالی آن باشد. در بازار sideway میتوانید از این اندیکاتور برای تشخیص بهتر محدوده نوسان قیمت استفاده کنید.
- ✔️ اندیکاتور ADX: این اندیکاتور بین ۰ و ۱۰۰ نوسان میکند و با ترسیم دو خط +DMI و –DMI، قدرت روند را در جهت صعودی و نزولی نشان میدهد. زمانی که ADX زیر ۲۵ است یعنی روند قدرتمندی جریان ندارد و احتمال رنج زدن آن زیاد است، اما اگر بالای ۷۵ باشد میتواند نشانهای از تغییر روند و حرکت قوی قیمت تلقی شود.
- ✔️ اندیکاتور باندهای بولینگر (Bollinger Bands): این اندیکاتور از یک میانگین متحرک و دو خط در طرفین آن تشکیل شده است که با برخورد قیمت به یکی از آنها، انتظار نوسان و برگشت قیمت به سطح دیگر وجود دارد.
⚖️ مزایا و معایب ترید در بازار Sideway
ترید در بازار خنثی یا Sideway مزایا و معایب خاص خود را دارد و هنگام تصمیمگیری درباره باز کردن معامله در این بازار باید این مزایا و معایب را در نظر داشته باشید. بعضی تریدرها ترجیح میدهند فقط در روندهای قدرتمند بازار ترید کنند و بعضی نیز از هر شرایطی برای کسب سود استفاده میکنند. با در نظر گرفتن پتانسیلها و محدودیتهای بازار Sideway میتوانید راحتتر درباره ترید و کسب سود از آن برنامهریزی کنید.
🔥 مزایای ترید در بازار Sideway
- ✅ نقاط ورود و خروج مشخص: در بازار رنج یا خنثی معمولاً سطوح حمایت و مقاومت مشخص است و میتوانید نقاط ورود و همچنین حد سود و حد ضرر معاملات خود را راحتتر مشخص کنید. مثلاً اگر روی سطح حمایت پوزیشن خرید باز میکنید، میتوانید حد سود را در نزدیکی سطح مقاومت قرار دهید و بالعکس.
- ✅ ریسک پایین: به دلیل کمتر بودن نوسانها در بازار Sideway، ریسک ضررهای سنگین نیز کمتر است. بنابراین اگر اصول مدیریت ریسک را رعایت کرده باشید، احتمال اینکه یک حرکت ناگهانی در بازار رخ دهد و حساب شما را وارد ضرر زیادی کند بسیار کمتر از بازار ترند خواهد بود.
⚠️ محدودیتها و چالشهای ترید در بازار Sideway
- 🔴 محدود بودن سود: از آنجایی که حرکات قیمت در بازار خنثی کمتر است، طبیعتاً سود تریدهای شما نیز کمتر خواهد بود و نمیتوانید انتظار داشته باشید که از یک ترید، سود زیادی کسب کنید.
- 🔴 زمانبر بودن: در بازار Sideway ممکن است نوسان بین سطوح حمایت و مقاومت بسیار زمانبر باشد و مدت زمان زیادی طول بکشد تا یکی از این سطوح شکسته شود.
- 🔴 ریسک شکستهای جعلی: در بازار رنج امکان فیک بریک اوت یا شکست جعلی وجود دارد. به عبارت دیگر ممکن است قیمت از محدوده رنج خارج شود، اما به سرعت برگردد و تریدرها را به اشتباه بیندازد. معاملهگران باید همیشه از هشدارهای رسمی در مورد ریسکهای معاملات آگاه باشند.
📝 جمعبندی
بازار Sideway و بدون روند میتواند فرصتهایی برای کسب سود در اختیار تریدرها قرار دهد. استفاده از این فرصتها منوط به شناسایی صحیح روند خنثی و داشتن استراتژی دقیق و مشخص است. به همین دلیل باید ویژگیهای این بازار را به خوبی بشناسید و با استراتژیهای ترید در آن آشنا باشید. با اینکه حرکات قیمت در بازار Sideway کمتر از بازار ترند است، اگر مدیریت سرمایه خوبی داشته باشید و نقاط ورود و خروج تریدهای خود را با صبر و حوصله انتخاب کنید، میتوانید از ترید در بازار Sideway نیز به سود مناسبی برسید.
بازار سه روند دارد: صعودی، نزولی و خنثی. وظیفه اصلی یک تحلیلگر تکنیکال، شناسایی این روندها در مراحل اولیه توسعه آنها برای معامله بر اساس آنهاست.
منبع: John J. Murphy, “Technical Analysis of the Financial Markets”
❓ سؤالات متداول
🔹 بازار sideway به چه بازاری گفته میشود؟
+
بازار خنثی یا sideway بازاری است که در آن، قیمت در یک محدوده مشخص بین دو سطح حمایت و مقاومت نوسان میکند و روند صعودی یا نزولی قدرتمندی ندارد.
🔹 بازار sideway چه ویژگیهایی دارد؟
+
بازار sideway معمولاً وضعیت آرامتری دارد، نوسانهای قیمت در آن زیاد نیست و بهجای تشکیل سقفها و کفهای قیمتی جدید، قیمت بین دو سطح حمایت و مقاومت نوسان میکند تا در نهایت از یک طرف محدوده خارج شود.
🔹 چطور میتوان از ترید در بازار sideway به سود رسید؟
+
اگر محدوده نوسان قیمت را در بازار sideway به درستی تشخیص دهید، میتوانید از نوسانهای قیمت بین دو حد بالا و پایین محدوده به سود برسید یا منتظر بمانید تا یکی از آنها شکسته شود و بر اساس روند جدید، پوزیشن خود را باز کنید.